FODER açıkladı: Finansal okuryazarlık seviyesiyle birlikte tasarruf oranları da artıyor

FODER ile Visa tarafından, Türkiye'deki 27 bankanın desteğiyle gerçekleştirilen "Paramı Yönetebiliyorum" projesinin ikincisi gerçekleştirildi ve Türkiye Finansal Okuryazarlık Araştırması'nın sonuçları açıklandı. -Ekonomi Hattı

Türkiye Finansal Okuryazarlık Araştırması sonuçlarına göre Türkiye’de minimum finansal bilgiye sahip olan bireylerin oranı 5 puan artarak, yüzde 75’e artış gösterdi. Finansal Okuryazarlık ve Erişim Derneği (FODER) ile Visa (NYSE:V) tarafından yürütülen, Türkiye’deki 27 bankanın desteğiyle yürütülen “Paramı Yönetebiliyorum” finansal okuryazarlık projesi kapsamında, ikincisi gerçekleştirilen Türkiye Finansal Okuryazarlık Araştırması’nın sonuçları düzenlenen basın toplantısıyla bildirildi. Düzenlenen toplantıda araştırmanın ayrıntılarını paylaşan Ipsos Sosyal Araştırmalar Enstitüsü Hizmet Birimi Lideri ve İcra Kurulu Üyesi Özlem Bora, Türkiye’de genel kamuoyunun finansal okuryazarlık düzeyini tespit etmek, finansal ürün ve hizmetler konusundaki tutum ve davranışları anlamak amacıyla gerçekleştirilen araştırmanın, Ocak-Şubat 2019 döneminde, 26 ilde 2 bin kişi ile yüz yüze yapıldığını belirtti. Bora, çalışmayı yaptıkları kişiler arasında erkek ve kadın sayısının eşit olduğunu vurgulayarak, araştırmanın yapıldığı kişilerin Türkiye ortalamasını yansıttığını söyledi. Katılımcılara, finansal okuryazarlık seviyesine ilişkin hem matematik işlem bilgisi hem de enflasyon ve risk algısı gibi kavramları içeren 10 soru sorduklarını söyleyen Bora, bu 10 sorudan minimum 7’sini doğru cevaplayanları finansal okuryazarlık olarak belirlediklerini anlattı. Bora, “Araştırma sonucuna göre minimum 7’sine doğru cevap verme yani finansal okuryazarlık oranı 2017’de yüzde 70 iken 2019’da yüzde 75’e yükselmiş. Sonuçlara göre finansal okuryazarlık seviyemiz arttı. Basit matematik işlemlerinde daha yüksek, bileşik faiz hesaplamada daha düşük doğru cevap düzeyi görüyoruz.” sözlerine yer verdi.

Türk halkı borcuna sadık

Bora, finansal bilgi düzeyindeki 5 puanlık artışın son derece önemli olduğunu vurgulayarak, bu alanda yapılan tüm çalışmaların karşılık bulduğunu kendilerine somut bir şekilde gösterdiğini bildirdi. Bütçe yapma bilincinde çok önemli bir artış olduğunu dile getiren Bora, şu ifadelere yer verdi: “Artık daha fazla hanede bütçe yapılıyor. Bütçe yapma oranı 2017’de yüzde 65’ti, bu oranın yüzde 74’e çıktığını görüyoruz. Çalışan kesim evli ve çocuk sahipleri daha fazla bütçe yapıyor. Kadınların hanedeki rolü incelendiğinde ise 2017 yılına göre para kullanımı kararlarına dahil olma oranları yüzde 72’den yüzde 80’e yükselirken, bütçeye katkıda bulunma oranı yüzde 48’den yüzde 51’e çıktı.” dedi. Bora, Türk halkının borcuna oldukça sadık olduğunu, araştırmaya göre halkın yüzde 87’sinin borcunu zamanında ödediğini söyledi. İnternet bankacılığı kullanımının yüzde 23’ten 41’e çıktığını bildiren Bora, fatura ödemelerin ise hala ödeme noktaları ve bankalar aracılığıyla gerçekleştirildiğini, bu konuda güven unsurunun tüketiciye aşılanması gerektiğini anlattı. Bora, finansal ürünlerin bilinirliğinde genel bir artış görüldüğünü söyleyerek, banka kartı, kredi kartı ve altının bilinirlikte ilk üç sırada yer aldığını, sigorta ürünleri, hisse senedi, bono, fon ve forex gibi ürünlerin iki yıl önce de olduğu gibi toplumun büyük bir kesimi tarafından bilinmediğini anlattı. Bireysel emeklilik sisteminin bilinirliğinde artış olduğunu belirten Bora, ancak henüz istenilen seviyelerde olmadığını vurguladı.

“Para biriktirmede geleneksel yastıkaltı yöntemi tercih ediliyor”

Bora, finansal okuryazarlığın artmasının olumlu davranışlara dönüşmesini para biriktirmede de gördüklerini söyleyerek, “Para biriktirme seviyesi yüzde 45’e yükseldi. Bu oran 2017’de yüzde 42 idi.” dedi. Parayı biriktirmede “beklenmedik finansal zorlukların” ön plana çıktığını dile getiren Bora, para biriktirme konusunda geleneksel yastıkaltı yöntemlerin tercih edildiğini belirtti. Bora, “Öyle ki araştırmaya katılan kişilerin yüzde 23’ü evinde para biriktirdiğini belirtirken, sadece yüzde 17’si bankada biriktirdiğini belirtti. Para biriktirmenin temel motivasyonunda, kötü gün için birikim yapmaktan ziyade beklenmedik finansal zorluklara karşı hazırlıklı olmak şeklinde bir değişim ortaya çıktı.” sözlerinde bulundu. Kadınlar nezdinde birikim yapma oranının yüzde 41’den yüzde 48’e çıktığı söyleyen Bora, bu oranın yüzde 45 olan Türkiye geneline göre de 3 puan fazla olarak gerçekleştiğini aktardı.

“Kadınlardaki finansal okuryazarlık oranının yüzde 64’ten yüzde 70’e çıktı”

Bora, araştırma sonucunda, bireylerin para harcama ve risk alma konularında iki sene öncesine göre daha tedbirli olduğunu ve “para harcamak içindir” diyenlerin oranının yüzde 55’ten yüzde 51’e düştüğünü, yatırım yaparken risk almaya hazır olan bireylerin oranının ise yüzde 43’ten yüzde 35’e düştüğünü söyledi. Tedbir davranışının artışına ilişkin Bora, “Param olmasa dahi ufak tefek alışveriş yapmaktan kendimi alamam.’ diyenlerin oranı yüzde 43’ten yüzde 37’ye geriledi.” diye konuştu. Artık gerekli olmayan şeyler için daha az para harcandığını söyleyen Bora, ihtiyaçlardan kaynaklanan harcamanın daha fazla yapıldığını dile getirdi. Bora, kadınlarda erkeklere göre artışların daha yüksek olduğunu kaydederek, Türkiye genelinde finansal okuryazarlık 5 puan artarken, kadınlarda bu rakamın 6 olduğunu açıkladı. Kadınların hanede para kullanımı, bütçe yapma, bütçeye katkı sunma oranının arttığını dile getiren Bora, kadınlardaki finansal okuryazarlık oranının yüzde 64’ten yüzde 70’e çıktığını vurguladı.

“Finansal okuryazarlık seviyesi artan ülkelerde tasarruf oranları da artıyor”

FODER Başkanı Özlem Denizmen ise finansal davranışlarda olumlu değişiklikler oluşturmayı ve böylece daha iyi bir gelecek yaratmayı hayal ederek 7 yıldır çalıştıklarını bildirdi. Yaptıkları araştırmaların, kendilerine finansal okuryazarlık bilincindeki değişimi de takip etme fırsatı verdiğini aktaran Denizmen, “Finansal okuryazarlık çerçevesinde birikim davranışına ilişkin beklentimiz, bireylerin uzun vadeli bir plan çerçevesinde hareket etmesi. Bizler, çalışmalarımızı gençler ve kadınlara odaklayarak devam ediyoruz. Bu araştırma da kadınların finansal okuryazarlık alanındaki farkındalığının artması açısından değer taşıyor.” değerlendirmesine yer verdi. Denizmen, araştırmadan çıkan en önemli sonucun bilincin artması olduğunu söyleyerek, şu değerlendirmelerde bulundu: “Finansal konularla ilgili bilincin, bilgi düzeyinin, aşinalığın arttığını görüyoruz. Bu artışın kadınlarda bir nebze fazla olması da önemli. Burada bir artış görüyoruz, bunun kadınlarda fazla olduğunu görüyoruz. Bu bizi mutlu etti. Finansal okuryazarlık seviyesi artan ülkelerde tasarruf oranları da artıyor. Bunu OECD ülkelerinde görüyoruz. Biz derneği kurarken tüm dünya ülkelerini ve STK olarak neler yapabileceğimizi araştırdık. Faaliyetlerimizi bu doğrultuda sürdürüyoruz.”dedi. Denizmen, ekonomik sıkıntıların gündeme gelmesinin finansal okuryazarlık seviyesini artırıp artırmadığına dair bir soruya karşılık, bunun artışa katkısının olabileceğini bildirdi.

İsteğe bağlı harcama, ihtiyaca bağlı harcamalara yerini bıraktı

Visa Türkiye Genel Müdürü ve FODER Yönetim Kurulu Üyesi Merve Tezel, araştırma sonuçlarının Türkiye genelinde finansal bilgi düzeyinde ve hane bütçesi yapma oranlarında kayda değer bir artış olduğunu gösterdiğini açıkladı. Bununla birlikte harcama eğilimlerinin de değiştiğini, isteğe bağlı harcamaların yerini ihtiyaca bağlı harcamalara bıraktığını dile getiren Tezel, “Yani daha bilinçli ve tedbirli hareket ediyoruz, ayağımızı yorganımıza göre uzatıyoruz. Bu sonuçlarda finansal okuryazarlığın geliştirilmesi amacıyla gerek özel sektör gerek kamu kanadında yürütülen çalışmaların büyük etkisi var.” değerlendirmesinde bulundu. Tezel, birikim yapanların oranının artmasının da olumlu olduğunu söyleyrek hala geleneksel yöntemlerle para birikimi yapıldığını, finans ve bankacılık sektörü olarak daha kolay anlaşılabilir ürünler sunarak bireylerin kendi amaçlarına hizmet edecek ürünleri bilinçli bir şekilde, güvenle seçmelerine destek olmaları gerektiğine vurgu yaptı. Araştırmada ortaya çıkan bütçe yapma ve para biriktirme alışkanlığının artmasının önemli olduğunun altını çizen Tezel, ayrıca kadınlardaki artış oranının erkeklerden fazla olmasının da güzel bir sonuç ortaya koyduğunu anlattı. Tezel, 2017’deki araştırmayı bu yılın ilk iki ayında tekrarladıklarını bildirdi ve sözlerine ekledi: “Çalışma kapsamında önemli sonuçlar elde ettik. Türkiye’nin finansal bilinç seviyesini ölçüyoruz aynı zamanda finansal tutum ve davranışlarını ölçüyoruz. Para biriktirme, finansal bilgi düzeyi ve hane bütçesi yapmada artış söz konusu. Bunlar iki yıl zarfında çok olumlu gelişmeler. Bizi şaşırtan mutlu eden sonuçlardan birisi de kadınlarda ortalamanın üzerinde artış olması. Kadınların hane bütçesine katkısı, tasarrufu, bütçe yapma oranı artmış durumda.” ifadelerine yer verdi.

EKONOMİ HATTI / HABER MERKEZİ

Burada yer alan haber, yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti, yetkili kuruluşlar tarafından kişilerin risk ve getiri tercihleri dikkate alınarak kişiye özel sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler ise genel niteliktedir. Bu tavsiyeler mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir. Bu haberde yer alan bilgiler www.ekonomihatti.com'un Araştırma Bölümü tarafından bilgi verme amacıyla hazırlanmış olup herhangi bir hisse senedinin alım satımına ilişkin bir teklif içermemektedir. Veriler, güvenilir olduğuna inanılan kaynaklardan alınmıştır. Bu kaynaklardaki hata ve eksikliklerden ve bu bilgilerin ticari amaçlı kullanılmasından doğabilecek zararlardan www.ekonomihatti.com hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz. İşbu haberdeki tüm görüş ve tahminler, söz konusu haber tarihiyle www.ekonomihatti.com'a ait olup diğer Analiz Hattı Stratejik Araştırma Merkezi'nin görüş ve tahminlerini temsil etmemektedir. Bu haberdeki tüm görüş ve bilgiler önceden haber verilmeksizin değiştirilebilir.